niedziela, 25 sierpnia 2013

II Pielgrzymka Rowerowa na Św. Górę Grabarkę


Cerkiew Przemienienia Pańskiego na Św. Górze Grabarce
 Dzieje Świętej Góry

"Święta Góra Grabarka to miejsce, gdzie od stu­leci podążają prawosławni pielgrzymi. Jej najstarsze dzieje nie są znane. Góra zasłynęła w 1710r., kiedy epi­demia cholery szalała na terenach Podlasia. W tym cza­sie pewnemu starcowi we śnie zostało objawione, że ratunek można znaleźć na pobliskim wzgórzu. Wierni poszli za głosem Bożym, przynosząc ze sobą krzyże. Z modlitwą obmywali się i pili wodę ze źródełka. We­dług kroniki siemiatyckiej parafii ratunek od choroby znalazło wówczas ok. 10 tys. ludzi. W podzięce Bogu za cud zbudowano na tym miejscu drewnianą kapliczkę Przemienienia Pańskiego. Cerkiew przebudowywana, remontowana, upiększa­na dotrwała do 1990r, kiedy to podpalona spłonęła doszczętnie. Nowa cerkiew została wyświęcona w 1998r. Jest już murowana.

W 1947r. na Świętej Górze powstał prawo­sławny żeński klasztor św. Marty i Marii. Od tej pory historia Góry jest nieodłączna od dziejów klasztoru. Siostry modlą się i opie­kują się tym świętym miejscem.

Od 2000r na Świętej Górze znajduje się Iwierska Ikona Matki Bożej napisana na Świętej Górze Atos, podarowana na pamiąt­kę 2000 lat chrześcijaństwa.

Od setek lat ludzie przychodzą tu z prośbą i modlitwą o pomoc. Zostawiają swoje krzy­że, pod którymi kryją się ich osobiste troski, smutki i radości. Przychodzą, aby tu znaleźć ukojenie, radość, pociechę i wzmocnienie.

Najbardziej liczne pielgrzymki przybywa­ją na Świętą Górę na święto Przemienienia Pańskiego (18/19 sierpnia), ale wierni, piel­grzymi i turyści docierają tu przez cały rok."
 żródło: http://www.grabarka.pl/dzieje-swietej-gory.html

 Witam,
Wiem, że nie jest to miejsce na zdawanie relacji z pielgrzymki,bo genealogia nie ma byt wiele wspólnego z religią, aczkolwiek to właśnie ona skłoniła mnie do udziału w takim wydarzeniu jakim była II Rowerowa Pielgrzymka na Św. Górę Grabarkę. Trudno jest mi opisać to,co kierowało mną aby wybrać pielgrzymkę wiary prawosławnej niż katolickiej i pojechać na Św. Górę Grabarkę niż do Częstochowy.Ci którzy co jakiś czas zerkają  na moje wpisy,wiedzą że w mojej rodzinie prawosławie nie było wyznawane nigdy(no może poza podejrzeniami  dot. przodków mojej praprababci Konstancji Romanowej). Wydaje mi się że była to  chęć poznania czegoś nowego,a że w mojej okolicy prawosławia się nie wyznaje to tym bardziej taki wyjazd był dla mnie czymś jeszcze bardziej ciekawym,bo na temat tej religii wiedziałem tyle co przeciętny człowiek,czyli nie za wiele.A pierwszy raz w Cerkwi  byłem dwa miesiące przed wyjazdem(oczywiście wszedłem tam z ciekawości,całkiem przypadkiem).
    Po wielu rozmyśleniach wreszcie się zdobyłem na odwagę aby dołączyć do grupy.Przyznam się że wiele razy zmieniałem zdanie  jednak summa summarum wszystko przebiegło po dobrej myśli i zapisałem się na pielgrzymkę.Rower nie był w pełni sprawy ale pomyślałem sobie że najwyżej jakoś wrócę do domu, że może wtedy będzie to dla mnie znak że jednak robię coś,czego nie powinienem.Pamiętam że gdy pierwszy raz wszedłem do Cerkwi w czasie nabożeństwa,po prostu się wystraszyłem.Dla mnie samego było ponuro,strasznie,wszyscy jakby zahipnotyzowani :) Pamiętam że na początku pielgrzymki, ojciec który nam przewodniczył powiedział że Cerkiew to nie jakieś pajęczyny czy pająki,tylko kościół z tradycjami i przyszłością (nie pamiętam jak powiedział dokładnie :P )I właśnie z takim przemyśleniem jechałem dalej,chciałem się przekonać czy na prawdę jest tak,jak powiedział ojciec :)


 

17 sierpnia  
Gdzieś tam na postoju :)
Około godziny dziewiątej(jako nietutejszy musiałem wstać już przed 5 ;( )tuż po Molebniu celebrowanym przez tutejszego proboszcza Katedry Metropolitalnej p.w. Św. Marii Magdaleny w Warszawie wyruszyliśmy w trasę. Pierwszego dnia  grupa liczyła 25 osób(w roku poprzednim było to zaledwie dziewięcioro pielgrzymów)  rowerami pokonaliśmy około 90 km. Jechaliśmy mało ruchliwymi drogami toteż czas jazdy trochę się wydłużył.Pogoda była wyśmienita,co jakiś czas śpiewaliśmy "Troparion Święta Przemienienia Pańskiego":
Cerkiewno-słowiański:
















Grecki:
Μετεμορφώθης εν τω Όρει, Χριστέ ο Θεός, δείξας τοις Μαθηταίς σου την δόξαν σου, καθώς ηδύναντο. Λάμψον και ημίν τοις αμαρτωλοίς, το φως σου το αϊδιον, πρεσβείαις της Θεοτόκου, Φωτοδότα, δόξα σοι.

Tłumaczenie:
Preobraziłsia jesi na hore, Christie Boże, pokazawyj uczenikom Twoim sławu Twoju jakoże możachu: da wozsijajet i nam hresznym swiet Twoj prisnosuszcznyj, molitwami Bohorodicy, Swietodawcze, sława Tiebie."

 "Przemieniłeś się na górze Chryste Boże, ukazując chwałę swoją Twoim uczniom, na ile ujrzeć mogli. Niech zajaśnieje i nam grzesznym Twoja światłość Wiekuista; przez modlitwy Bogurodzicy, Światłości dawco, chwała Tobie."




 W czasie postojów,nasz duchowy przewodnik O. Łukasz Godun zapoznawał nas z fragmentami Pisma Świętego oraz tłumaczył w prosty i zrozumiały dla nas(na pewno dla mnie :D ) sposób co miał na myśli ewangelista pisząc te słowa :)

   Jeszcze przez cały pierwszy dzień zastanawiałem się co ja tam w ogóle robię...wokół mnie sami prawosławni a ja taki sam jak kołek Jednak wraz z pokonywaniem kolejnych kilometrów przekonałem się że nie mam się czego bać,a co więcej wspaniała atmosfera udzielająca się wszystkim pielgrzymom jeszcze bardziej napawała mnie do tego aby zadawać nawet najprostsze pytania dotyczące prawosławia.
Pierwszego dnia niestety nie mieliśmy okazji odwiedzić po drodze żadnej cerkwi( już wtedy zauważyłem jak bardzo różni się rozmieszczenie wiary na Mazowszu i Podlasiu- dosyć małym terenie bo są to przecież dwa sąsiadujące ze sobą województwa) Na szczęście  około godziny 19 dojechaliśmy do  Cerkwi  pod wezwaniem Świętej Trójcy w Siedlcach.
Po bardzo miłym przywitaniu przez tutejszego proboszcza, wszyscy udaliśmy się na Molebień...po raz kolejny nie wiedziałem co się dzieje na nabożeństwie,aczkolwiek próbowałem nieco bardziej skupić się na poszczególnych częściach nabożeństwa niż na samej modlitwie.
Następnie udaliśmy się do miejscowych  rodzin prawosławnych  w celu przenocowania i uzbierania sił na następny dzień :) Warto zaznaczyć że w czasie pielgrzymowania jak i w najbliższych dniach prawosławni przestrzegają postu w związku ze Świętem Przemienienia Pańskiego"Preobrażenije Hospodnie" na które pielgrzymi zmierzają właśnie na Św. Górę Grabarkę.
 
Cerkiew  pod wezwaniem Świętej Trójcy w Siedlcach.
18 sierpnia
Tuż po godzinie szóstej, obudziłem się i wtedy już wiedziałem że nie ma innej opcji abym nie pojechał na Grabarkę...coś mnie tam zaczęło przyciągać...pomyślałem sobie że to jest to ;). Zjedliśmy śniadanie,udaliśmy się na Molebień do tutejszej parafii po czym pożegnaliśmy się kustoszem parafii oraz jego rodziną.Około godziny siódmej  rano wyruszyliśmy w składzie 28 osób w dalszą trasę (dołączyło do nas 3 panów). Zaraz po wyjeździe z Siedlec widać było że zarówno krajobraz jak i wyznanie się zmienia. Wśród krzyży przydrożnych zauważyć można było zarówno te katolickie jak i prawosławne(oczywiście wypytywałem czemu prawosławni mają troszkę inny krzyż niż my). Pogoda po raz kolejny nam dopisywała więc bardzo przyjemnie mijaliśmy kolejne kilometry. Dojechaliśmy Do Drohiczyna, gdzie zostaliśmy serdecznie przywitani przez tutejszych parafian i razem z nimi  wzięliśmy udział w Molebniu sprawowanym przez tutejszego księdza proboszcza.Po około pół godzinie jazdy przepłynęliśmy promem przez Bug,następnie odwiedziliśmy Parafię Świętych Kosmy i Damiana w Narojkach (jest to rodzinna parafia jednego z organizatorów pielgrzymki).Przyznam że po posiłku,myślałem że nigdzie się już nie stamtąd w tym dniu nie ruszę jednak pielgrzymi uświadomili mnie że musimy jechać :)






Przeprawa przed Bug :)
















                                         Cerkiew pod wezwaniem św. Mikołaja w Drohiczynie
                                    Cerkiew p.w.Świętych Kosmy i Damiana w Narojkach


Komu w drogę temu czas...
  Dzień dobiegał końca więc ruszyliśmy w ostatni etap trasy. Minęliśmy kilka  miejscowości m.in. Siemiatycze,gdzie z daleka widzieliśmy nowo-budowaną Cerkiew...później już tylko kilka kilka km,których tak na prawdę się nie odczuwało. Po drodze mijaliśmy rodziny,które zmierzały w stronę Świętej Góry,trzymając w ręku krzyże. Już wtedy podziwiałem z jakim poszanowaniem i tradycją ludzie wierzą w prawosławie. Zastanawiałem się co tak na prawdę kieruje nimi, że w przeciwieństwie do większości(katolików) aż tak bardzo przywiązani są do uroczystości.
Zbliżała się godzina 18...dojeżdżaliśmy do Świętej Góry...tłumy,wszędzie tłumy. Na szczęście jakoś dotarliśmy pod samą cerkiew p.w. Przemienienia Pańskiego. Cały czas śpiewaliśmy Troparion(wtedy się go wreszcie nauczyłem). Jak tradycja nakazuje wszyscy razem obeszliśmy cerkiew na około na kolanach(zrobiliśmy to tylko 1 raz a powinno się 3 ale nie było już niestety czasu-no dobra i tak bym nie miał sił aby zrobić aż tyle :) ).
Następnie obmyliśmy się w źródle,które znajduje się tuż przy Św.Górze.

 Kolejnym etapem było zwiedzenie wnętrza cerkwi oraz lasu Krzyży...wokół niej jak i w środku ustawiła się kilkuset osobowa kolejka aby ucałować ikonę Iwierską. Następnie udaliśmy się się na zasłużony odpoczynek w okolice Góry(jak się okazało byliśmy jedyną, zarejestrowaną pielgrzymką rowerową).
Pielgrzymi zmierzali na Górę już od kilku dni,zarówno ci piesi jak i  autokarowi.Główna uroczystość miała miejsce w poniedziałek rano jednak już podczas naszego przyjazdu odbywały się modlitwy.Około godziny 22 wszedłem na Św. Górę. To co tam zobaczyłem było czymś niesamowitym.Było już ciemno.Świeciły tylko świece oraz lampy...wokół cerkwi nadal stała wielka kolejka...dokoła niej ludzie siedzieli na ławkach, którzy się  modlili.A jeszcze inni przemierzali na kolanach otoczenie cerkwi. Dzwony biły przepiękną melodię. Część pielgrzymów po prostu pchała się do ikony,która wystawiona była przed cerkiew. Wszystko to dało tak niesamowite uczucie jak wielka jest wiara człowieka...łza oczywiście poszła :)
  O godzinie pierwszej rano udałem się na nabożeństwo do okolicznej cerkwi...niestety nic nie rozumiałem(może nawet na chwilę mi się przysnęło :) ) Więc zostałem również na msze o godzinie 4.Cała oprawa liturgii a również udział w nabożeństwie Metropolity Sawy świadczył o randze wydarzenia i miejsca.Około godziny szóstej zacząłem się pakować aby o godzinie 8:43 ze stacji Sycze oddalonej 2 km od Św. Góry wyruszyć z powrotem do Warszawy.



    Nie potrafię wyrazić słów wdzięczności zarówno organizatorom, którzy spisali się na medal jak i samym uczestnikom,którzy bardzo chętnie pomagali mi w zrozumieniu prawosławia. Dla nich była to kolejna wizyta na świętym  dla was miejscu,bo jak sami mówiliście to właśnie tam na Podlasiu macie swoje korzenie.A dla mnie była to niezapomniana przygoda,zarówno pod względem duchowym jak i fizycznym. Mam nadzieję że,co niektórzy nie przestraszyli się ilości zadawanych prze ze mnie pytań i jeszcze więcej opowiedzą mi za rok...bo na pewno widzimy się  na III Pielgrzymce  Rowerowej  na Św. Górę Grabarkę...być może, będziemy startować z Łodzi lub aż z Wrocławia więc przygotujcie się na masę pytań ode mnie bo czasu będziemy mieli sporo :)
Hospodi Pomiłuj :)
P.S. Przepraszam jeśli zrobiłem błąd w "słowach cerkiewnych" jak i w samej relacji...dopiero się uczę :)
Dziękuję za zdjęcia Wioletcie i Michałowi.
Wszyscy razem przed cerkwią W Siedlcach
                     

wtorek, 30 lipca 2013

Detronizacja czy abdykacja?



Po ostatnim poście dostało mi się trochę od internetowych krytyków więc postaram się pisać więcej o tematach które bardziej dogłębnie znam niż jak to ktoś mi wczoraj powiedział „filozofować o wszystkim i o niczym” :)


 Tak wiele mówi się ostatnio o brytyjskiej rodzinie królewskiej,głównie za sprawą  nowo narodzonego następcy tronu ale jak wiadomo co jakiś czas zawsze da się usłyszeć kilka słów o tejże monarchii. Chyba każdy z nas  chciałby należeć do takiej rodziny,a jeśli  nawet znalazłby się jakiś przeciwnik to majątek,władza i  poszanowanie  dadzą do myślenia każdemu by jednak posiadać takie korzenie.Nie każdy wie że w Europie Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
nie jest jedyną monarchią.
Taki  ustrój panuje również w:
-Księstwie Andory
-Królestwie Belgii           
-Królestwie Danii
-Królestwie Hiszpanii
-Królestwie Niderlandów
-Księstwie Lichtensteinu
-Wielkim Księstwie Luksemburga
-Księstwie Monako
-Królestwie Norwegii
-Królestwie Szwecji
-Państwie-Mieście Watykańskim
Korona Chrystiana IV Oldenburga , część duńskiej korony regalia.


W każdym z tych państw wyróżnia się odmienne warunki panowania nad krajem.Np. w Andorze władzę sprawuje Prezydent Francji oraz tutejszy biskup wybierany przez papieża.W Belgii natomiast panuje monarchia ludowa,która jest swego rodzaju ewenementem, ponieważ taki ustrój do naszych czasów pozostał właśnie tylko w tym kraju. Uznaję się że najstarszymi  państwami monarchistycznymi w Europie są kraje skandynawskie tj. Szwecja czy Dania, które były nimi już w X wieku.








Jak na monarchię dziedziczną przystało(wszystkie państwa z wyjątkiem Andory i Watykanu) tron w kraju dziedziczony jest z pokolenia na pokolenie.Najczęściej przez najstarszego syna panującego władcy,jednak gdy brak jest następcy tronu zostaje nią następczyni,również poczynając od najstarszej córki.W przypadku braku potomków władzę obejmuje brat lub najbliższy spokrewniony z władcą członek rodziny. Niestety,gdy cały świat się zmienia,dochodzi również do zmian w procesie dziedziczenia tronu,wg mnie nie jest to zbyt dobre,w końcu tradycja nakazuje inną postawę ale jak wiadomo takich zmian dokonuje panujący więc to tak na prawdę tylko i wyłącznie jego sprawa. Niektórzy są przeciwni takim poczynaniom ,jeszcze bardziej ci którzy w swoim kraju utracili monarchię dziedziczną i przez to przestali być możliwymi następcami tronu np.w Jugosławii. Jednak wg mnie pieniądze wydawane na utrzymywanie rodzin królewskich i tak byłyby wydawane na jakieś głupoty a tak to przynajmniej jest jakaś atrakcja dla całego kraju,która często daje o wiele większe wpływy do budżetu państwa niż wydatki na nią.Poza tym te wszystkie majestatyczne zamki i pałace mają w sobie tradycję i to nie byle jaką!

Równie ciekawe są tytuły książęce. Strasznie zaciekawił mnie tytuł Królowej Elżbiety II:
"Z Bożej łaski Królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Antigui i Barbudy, Australii, Bahamów, Barbadosu, Belize, Grenady, Kanady, Jamajki, Nowej Zelandii, Papui-Nowej Gwinei, Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyn, Tuvalu i Wysp Salomona, przewodnicząca Wspólnoty Narodów, Obrończyni Wiary"

Nie dość że trudne do zapamiętania to jeszcze bardzo osobliwe,bo kto inny dostałby takie tytuły?
Z 2 strony mając takich przodków nie ma się co dziwić że taka królowa coś znaczy na całym świecie.
Rodowód Królowej Elżbiety:
                   Król Wielkiej Brytanii
  Rodzice    Jerzy VI Windsour (1895-1952)
                   ∞ 1923
                   Elżbieta Bowes-Lyon  (1900-2002)
Dziadkowie Król Wielkiej Brytanii
Jerzy V Windsor (1865-1936)
∞ 1893
Maria Teck (1867-1953)
Claude Bowes-Lyon, 14. Earl Strathmore and Kinghorne (1855-1944)
∞ 1881
Cecilia Bowes-Lyon (1862-1938)



Pradziadkowie Król Wielkiej Brytanii
Edward VII Koburg   (1841-1910)
∞ 1863
Aleksandra Glucksburg
(1844-1925)
Franciszek
Teck (1837-1900)
∞ 1866
Maria Adelajda   Hanowerska (1833-1897)
Claude Bowes-Lyon (1824-1904)
∞ 1853
Frances Bowes-Lyon (1832-1922)
Karol William Cavendish-Bentinck
(1817-1865)
∞ 1859
Louisa Cavendish-Bentinck (1832-1918)

Prapradziadkowie Albert Sachsen-Coburg-Gotha
(1819-1861)
∞ 1840
Królowa Wielkiej Brytanii
Wiktoria Hanowerska
(1819-1901)
Król Danii
Christian X Glucksburg 
(1818-1906)
∞ 1842
 Luiza
Hessen-Kassel
(1817-1898)
Aleksander Wirtemberski
(1804-1885)
∞ 1835
Claudine Rhédey von Kis-Rhéde
(1812-1841)
Adolf Hanowerski (1774-1850)
∞ 1818
Augusta Wilhelmina
Heska
(1797-1889)
Thomas George Bowes-Lyon
(1801-1834)
∞ 1820
Charlotte Grimstead
(1798-1881)
Oswald Smith (1794-1863)
∞ 1824
Henrietta Hodgson
William Karol Cavendish-Bentinck (1780-1826)
∞ 1808
Anna Wellesley
(1788-1875)
Edwyn Burnaby (1799-1867)
∞ 1829
Anna Karolina Salisbury
(1806-1881)



Patrząc na tak dokładny rodowód, potomkom królewskim można pozazdrościć jeszcze czegoś...genealogii.
Ich losy były opisywane od setek lat,dzięki czemu mogą poznać swoich przodków od samego początku istnienia rodu.Z drugiej  strony takie ułatwione zadanie nie daje chyba aż tak wielkiej  frajdy,więc mogą oni pozazdrościć "zwykłym ludziom" właśnie tego dreszczyku emocji,podczas odnalezienia kolejnego aktu dot. przodka.




A jak to było w Polsce? 
Stanisław August Poniatowski
Wszystkie dynastie Piastów,Jagiellonów czy chociażby ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski przyczyniły się do niezwykłego rozwoju kraju jak i wszelkich dziedzin życia. Teraz tak się zastanawiam że gdyby jeden król panował przez 500 lat to nie byłoby aż tak bardzo rozbieżnych epok w historii,literaturze,sztuce czy kościele.Dzięki takim rozbieżnym dziedziczeniem tronu przez różne dynastie mamy mnóstwo wspomnień,od wielkich bitew bo przepiękne budowle znajdujące się w całym kraju(nie skomentuję stanu niektórych z nich!). Ostatnio przeczytałem gdzieś że w Polsce powinna powrócić monarchia i że jej przedstawicielem powinien być ktoś z rodu Czartoryskich bądź Zamoyskich.Dla mnie to co było dawno temu powinno już być odłożone na inny tor a królem mógłby zostać ktoś, kto znaczy coś teraz a nie 200 lat temu! Choć i tak wiemy że nigdy się to nie stanie..


Na koniec kilka ciekawostek dot. Królowej Elżbiety II:
  • Królowa Elżbieta II w ciągu 60 lat swego panowania przeżyła 12 prezydentów USA oraz 6 papieży.
  • Od momentu wstąpienia na tron monarchini otrzymała 404 500 wyróżnień i nagród. Jest też patronką przeszło 600 organizacji charytatywnych.
    Elizabeth II greets NASA GSFC employees, May 8, 2007.jpg
  • Władczynię budzi co rano radosny dźwięk dudów. Aby każdy dzień mógł zaczynać się w tenże melodyjny sposób, królowa posiada osobistego dudziarza, który to służy jej za budzik.

  • Elżbieta II jest jedyną w Wielkiej Brytanii osobą, która nie musi posiadać prawa jazdy ani też mieć rejestracji w swoim samochodzie. Nawet gdyby jeździła niczym Jaś Fasola w przypływie szczególnej kreatywności, nikt nie ma prawa żądać od niej dokumentów uprawniających ją do zasiadania za kółkiem
  • Królowa posiada jeszcze jedną ulgę – nie potrzebuje paszportu, aby odbywać zagraniczne wojaże.

  • Jej wysokość płynnie mówi po łacinie i po francusku.
  • Pewien żołnierz, który przyjęty został przez Jej Wysokość, miał czelność poczęstować pieska Elżbiety II whisky. Królowa nie była zachwycona tym gestem i za tę ewidentną gafę zdegradowała swego gościa.
  • W 2007 roku królowa i jej mąż – książę Filip obchodzili diamentową rocznicę ślubu. W związku z tym Elżbieta II wysłała 540 000 telegramów do małżeństw mieszkających w Wielkiej Brytanii.
  • Zgodnie ze zwyczajem praktykowanym przez poprzednich władców, Elżbieta II podczas Bożego Narodzenia wydaje swojej służbie pudding oraz gwiazdkowy prezent. Ktoś obliczył, że jak dotąd Jej Wysokość dała swoim poddanym ok. 90 000 puddingów.
  • Królowa Elżbieta II ma 30 chrześniaków.
  • Zgodnie z prawem ustanowionym w 1324 roku przez króla Edwarda II, obecnie panująca monarchini jest posiadaczką wszystkich wielorybów i delfinów pływających w odległości trzech mil od brzegów Wielkiej Brytanii.

niedziela, 28 lipca 2013

Przyjaźń czy miłość?



Wakacje… czas nowych znajomości, przyjaźni a może i miłości… w dzisiejszym świecie, gdzie pierwsze
miejsce zajmuje Internet a co za tym idzie portale społecznościowe e, czaty i różnego rodzaju blogi, przyjaźń nie jest już tak ambitna i ważna jak 150 czy 200 lat temu. Dawnymi czasy, kiedy jedynym sposobem na zabawę było ganianie się między snopami  siana, przyjaźń była rozumiana jako coś o wiele bardziej głębszego. Nie mówię tutaj o przyjaźniach panujących na dworach burżuazji i arystokracji, które powoli zamieniały się w miłość. 

Chodzi mi raczej o taką wiejską przyjaźń, zza miedzy która trwała tak naprawdę całe życie. Nie zdawano sobie sprawy jak ważną rolę odgrywała koleżeńskość  między dziećmi. Przede wszystkim takie podwórkowe zajęcia zastępowały naukę w szkole, której dawniej  było jak na lekarstwo. Niestety czasem dochodziło również do rodzinnych konfliktów, przez co dzieci i wnuki skłóconych rodzin nie mogli się ze sobą spotykać… każdemu znana jest jakaś rodzinna historia która mówi o tym gdy dwa rody od setek lat są ze sobą skłócone. Niestety kolejne pokolenia nie mają pojęcia co się tak naprawdę kiedyś zdarzyło, pamiętają tylko że jako dzieci słyszeli od swoich rodziców i dziadków że z daną rodziną nie wolno się zadawać.
  Niestety pociechy nie miały wyjścia i musiały się słuchać starszych… a gdy któryś z przedstawicieli rodu zakochał się w swoim „przeciwniku” był po prostu poniżany i przedstawiany w jak najgorszy sposób aby przeciwna strona ,krótko mówiąc „straciła chęć” na swoją miłość, tym bardziej że kary ograniczające wolność były bardzo surowe w stosunku do kochanków… i co mógł sobie pomyśleć taki mężczyzna? Miał dać sobie spokój czy tak jak w znanej wszystkim powieści „Romeo i Julia” za wszelką cenę próbować zdobyć serce ukochanej bez względu na to co działo się kiedyś miedzy ich rodami.
Niestety tak kolorowo jak w książce nigdy nie było… brak pieniędzy, zamieszkania- po prostu przeżycia bez rodziców był niemożliwy więc często dawano sobie spokój z takimi miłościami.
A jak to było z przyjaźniami na dworach?  Szlachta ze szlachtą-niestety takie stwierdzenie panowało wśród rodzin pochodzenia szlacheckiego. Niestety nie wpływało to zbyt dobrze na rozwój dziecka. Nie poznawało ono podstawowych zasad życia, często mieszkało na wsi i nie wiedziało jak oporządzać zwierzętami w zagrodach. Wydaje mi się że takie poznanie się w pewnym momencie życia z osobą niższej klasy  byłoby dla dziecka czymś niezwykłym, na pewno wyszło by to na plus dla obu stron, niestety tradycja była ważniejsza, nie zdawano sobie sprawy co tak naprawdę tracą.
A jak to było z taką przyjaźnią w wieku 30-40 lat?
   Nie wiem jak to rozdzielić, bo przecież takim przyjacielem mógł być każdy sąsiad, który pożyczył nam na chwilę kosy czy zamienił się z nami na żywność bo w tym roku nam pole nie obrodziło. Czy jednak aby na pewno ktoś taki mógł się uważać za przyjaciela? Przecież nie zdradzaliśmy mu swoich tajemnic, tak jak teraz robi to każdy przyjaciel. A może wtedy nikt nie miał problemów i sekretów?  Teraz tak się zastanawiam jak  taki zwykły człowiek musiał w sobie ukrywać  te wszystkie emocje, no bo 200 lat temu to on chyba tylko mógł pójść do kościoła i wyspowiadać się przed księdzem no bo kto inny by takiego człowieka wysłuchał? W mieście może i by się ktoś znalazł ale na wsi, gdzie żyje się od lata do lata nie było niestety nikogo. Innego rodzaju przyjaźnie odgrywały kobiety, które spotykały się co jakiś czas i rozmawiały o wszystkim i o niczym… przynajmniej mogły co niego opowiedzieć o swoich problemach czy rozmyśleniach… za wiele ich nie było bo jak wiadomo wiejska kobieta nie była przeznaczona do rozmowy tylko do rodzenia dzieci i opiekowania się domem, to i tak jakiś procent swojego życia mogła poświęcić dla swojego umysłu.
   Przechodząc do sedna sprawy… wydaje mi sie ze tragiczne wydarzenia jakimi były wojny, pokazały tak naprawdę czym jest przyjaźń, to wtedy narodziła się braterskość, wspólna siła i odwaga. Znamy mnóstwo opowieści w których to przyjaciel ginie za przyjaciela. Niestety do naszych czasów nie przetrwało zbyt wiele listów, grypsów i spisów ,w których to przyjaciele wyznawali sobie wielkie uczucie. A szkoda bo może ktoś by wreszcie docenił czym tak naprawdę jest przyjaźń.”Chłopcy z placu broni”- jedna z najlepszych powieści, która ukazuje właśnie taką przyjaźń podczas wojny, ”śmierć za śmierć-życie za życie”.
Ciekawym faktem jest również stwierdzenie że, gdy w jakimkolwiek akcie z różnych okresów wpisywano świadków, nie byli oni przypadkowymi ludźmi. Mówi się że  po prostu mieli oni czas aby uczestniczyć w śmierci lub narodzinach. Byli zwykłymi sąsiadami… a może już wcześniej rodziny zapowiadały między sobą kto i kiedy ma się pojawić aby uroczystość miała jakiś ułożony przebieg. Może chodziło o to aby pojawił się znajomy pana jak i pani domu? Nie wiem ale na pewno było to jakoś zorganizowane i nie wierze że brano kogokolwiek z ulicy a nawet jak brano to musiało to być po prostu przeznaczenie :)
  Tak czy inaczej jakaś więź w XVI czy XIX wieku między ludźmi istniała i to na każdym szczeblu, nawet gdy nie zdawano sobie sprawy że to dzięki temu żyjemy i w jakiś sposób uczymy się tego, czego samotność  nam by nie dawała.
My przyjaciół swoich prapraprapradziadków już nie poznamy ale starajmy się swoich przyjaciół przedstawić w jak najrozleglejszy sposób, tak aby kolejne pokolenia  poznały  i wiedziały czym przyjaźń była 150 lat temu, bo przecież kiedyś koleżeńskość znaczyła  co innego niż teraz to jeszcze inaczej może być w przyszłości, kiedy nas tutaj już nie będzie.